Sunday, September 13, 2009

Διέλευση Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ISS)


Το επόμενο διάστημα, σχεδόν κάθε ημέρα μέχρι τις 29 Σεπτεμβρίου, ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός (ISS) θα είναι ορατός από την Ήπειρο.

Η κατασκευή του ξεκίνησε σε τροχιά το 1998 και είναι προγραμματισμένη να ολοκληρωθεί το 2011, παραμένοντας σε λειτουργία τουλάχιστον μέχρι το 2015. Ο ISS περιφέρεται σε υψόμετρο περί τα 350 km πάνω από την επιφάνεια της Γης, ταξιδεύει με μέση ταχύτητα 27.724 km/h ολοκληρώνοντας 15,7 περιφορές ανά ημέρα.

Ο σταθμός είναι ορατός από τη Γη με γυμνό μάτι.

Ανατρέξτε στον παρακάτω πίνακα, στο link της ημέρας που σας ενδιαφέρει, ώστε να δείτε ακριβώς την ώρα διέλευσης και το κομμάτι του ουρανού που θα κοιτάξετε.

Date Mag Starts Max. altitude Ends
Time Alt. Az. Time Alt. Az. Time Alt. Az.
15.Sep -0.2 20:21:25 10 NNW 20:21:56 10 NNW 20:22:27 10 N
18.Sep -0.3 21:36:03 10 N 21:36:31 11 N 21:36:31 11 N
19.Sep 0.1 21:59:56 10 NNW 22:00:00 10 NNW 22:00:00 10 NNW
20.Sep -0.8 20:49:57 10 NNW 20:51:23 13 NNE 20:52:03 12 NNE
21.Sep -1.4 21:13:50 10 NNW 21:15:35 22 N 21:15:35 22 N
22.Sep -0.9 20:03:48 10 NNW 20:05:17 13 NNE 20:06:47 10 NE
22.Sep -0.7 21:38:04 10 NW 21:39:09 21 NW 21:39:09 21 NW
23.Sep -1.9 20:27:40 10 NNW 20:30:08 25 NNE 20:31:19 19 ENE
23.Sep 0.4 22:02:47 10 WNW 22:02:47 10 WNW 22:02:47 10 WNW
24.Sep -3.5 20:51:53 10 NW 20:54:45 75 NNE 20:55:01 67 E
25.Sep -2.0 19:41:28 10 NNW 19:43:58 26 NNE 19:46:26 10 E
25.Sep -1.5 21:16:38 10 WNW 21:18:49 27 WSW 21:18:49 27 WSW
26.Sep -3.4 20:05:40 10 NW 20:08:33 79 NE 20:11:14 11 SE
27.Sep -1.4 20:30:25 10 WNW 20:32:53 26 SW 20:35:18 10 SSE
29.Sep -1.1 19:44:09 10 WNW 19:46:34 25 SW 19:48:59 10 SSE
(τα ανωτέρω στοιχεία απο το http://www.heavens-above.com/ είναι για τα Ιωάννινα, μα και για τις άλλες περιοχές της Ηπείρου τα δεδομένα είναι παρόμοια. Όσοι βρίσκεστε σε διαφορετική πόλη, πατήστε στον ανωτέρω σύνδεσμο "select from database" για να διαλέξετε τη δική σας τοποθεσία από μία τεράστια βάση δεδομένων.)

Η ένδειξη Mag (magnitude) αντιπροσωπεύει το μέγεθος λαμπρότητας της διέλευσης. Όσο μικρότερη η τιμή τόσο πιο φωτεινή η λάμψη του ISS κατά τη διέλευσή του. (Το λαμπρότερο άστρο στον ουρανό ο Σείριος έχει μέγεθος -1,44 , η πανσέληνος -12,7 και ο ήλιος -26,7 (400.000 φορές περισσότερο από την πανσέληνο – μη γραμμική κλίμακα))

Η ένδειξη Alt.(Αltitude) αφορά την ανύψωση σε μοίρες πάνω από τον ορίζοντα (ο ορίζοντας έχει ανύψωση 0 μοιρών, το ζενίθ έχει ανύψωση 90 μοιρών).

Η ένδειξη Az.(Azimuth) είναι το αζιμούθιο σε μοίρες με αρχή τον βορά και κατεύθυνση αυτή των δεικτών του ρολογιού.
Εντυπωσιακές είναι οι διελεύσεις με μέγιστη ανύψωση πάνω από 15 μοίρες.

Καλύτερη θέαση έχουμε όσο πιο φωτεινό (μικρότερος αριθμός στο Magnitude (Mag)) και όσο πιο ψηλά διέρχεται ο ISS (μεγαλύτερη ανύψωση (Alt)).

Το βέλτιστο δηλαδή θα είναι στις 24 και 26 Σεπτεμβρίου με την μέγιστη λαμπρότητα (-3.5) και τη μέγιστη ανύψωση (79 μοίρες), το οποίο πρακτικά σημαίνει ότι ο ISS θα περάσει κυριολεκτικά πάνω από τα κεφάλια μας, θα τον δούμε κοιτώντας στο ζενίθ. Ειδικά στις 26 Σεπτεμβρίου θα είναι ορατός για πέντε ολόκληρα λεπτά !!


Μη φοβάστε μήπως μπερδευτείτε, είναι τόσο φωτεινός, ώστε αν διαλέξετε την ώρα σωστά και ρίξετε μια ματιά στο στερέωμα, το φωτεινό "άστρο" που θα κινείται στον ουρανό θα είναι ο ISS !!

Εξαιτίας του μεγέθους του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (περίπου όσο ένα γήπεδο ποδοσφαίρου) και των μεγάλων ανακλαστικών επιφανειών των ηλιακών συλλεκτών, η παρατήρησή του είναι δυνατή με γυμνό μάτι από το Γη αν ο παρατηρητής βρίσκεται στην κατάλληλη θέση την κατάλληλη ώρα. Πολλές φορές ο ISS είναι ένα από τα λαμπρότερα αντικείμενα στον ουρανό, αν και ορατός μόνο για μικρές χρονικές περιόδους δύο με πέντε λεπτών.

Για να δείτε τον σταθμό, πρέπει να πληρούνται οι παρακάτω συνθήκες, υπό την προϋπόθεση ότι ο καιρός είναι καθαρός:

1. πρέπει να βρίσκεται πάνω από τον ορίζοντα του παρατηρητή,

2. πρέπει να περάσει κοντύτερα από περίπου 2.000 km από τη θέση παρατήρησης (όσο κοντύτερα τόσο καλύτερα),

3. πρέπει να είναι σχετικά σκοτεινά ώστε να φαίνονται άστρα,

4. και ο σταθμός να βρίσκεται στο φως του ήλιου και όχι στη σκιά της Γης.

Είναι σύνηθες η τελευταία συνθήκη να ξεκινά ή να τελειώνει κατά τη διάρκεια μιας άλλως καλής ευκαιρίας παρατήρησης. Το σούρουπο αυτό προκαλεί την ξαφνική μείωση της φωτεινότητας και την εξαφάνιση του σταθμού, καθώς απομακρύνεται από το φως του ήλιου, κινούμενος από τα δυτικά προς τα ανατολικά. Αντίθετα μπορεί να εμφανιστεί ξαφνικά στον ουρανό καθώς προσεγγίζει το φως του ήλιου την αυγή.

Το θέαμα που θα αντικρίσετε θα μοιάζει με την παρακάτω φωτογραφία και το video που ακολουθεί.

Kαλή παρατήρηση :-)




_

1 comment:

kossak said...

Όσοι δεν πρόλαβαν να δουν τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, λόγω και της νέφωσης των τελευταίων ημερών, να μην ανησυχούν.

Το φαινόμενο είναι πολύ συχνό.

Για τον Οκτώβριο ο ISS θα είναι ορατός το ξημέρωμα,

ενώ από Νοέμβριο και πάλι θα φαίνεται το σούρουπο οπότε θα ενημερώσουμε και πάλι, ίσως και να οργανώσουμε κάποια εκδήλωση – παρατήρηση.